Nederlands ouderschapsverlof, ontrafeld
De vier soorten verlof die een werkende ouder in Nederland rond een geboorte kan opnemen — wie betaalt, hoe lang, en hoe je het echt regelt.
Zwangerschapsverlof, geboorteverlof, aanvullend geboorteverlof, ouderschapsverlof — Nederland heeft een oprecht ruimhartig pakket aan rechten, en ook een oprecht verwarrend pakket aan namen. Dit is een rustige uitleg in gewone taal voor werkende ouders (zeker als je net in Nederland woont): wat elk soort verlof is, ongeveer hoe lang het duurt, wie het betaalt, en de praktische stappen om het via je werkgever te regelen. We houden de bedragen bewust zacht en verwijzen je naar de officiële bronnen voor de exacte cijfers — want die veranderen, en ze verkeerd inschatten kost echt geld.
Begin met lezen
Laatst bijgewerkt: 24 juli 2026
Vier soorten verlof, één verwarrende kaart
Nederland geeft werkende ouders een flinke stapel betaald verlof rond een geboorte — maar het komt onder vier verschillende namen, vanuit drie invalshoeken, en betaald door twee verschillende partijen. Het is echt makkelijk om weken (en geld) te laten liggen, simpelweg omdat niemand het op één plek uitlegde. Daar is deze gids voor.
Kort gezegd: degene die bevalt krijgt ongeveer zestien weken zwangerschaps- en bevallingsverlof. De partner krijgt één week geboorteverlof, volledig betaald door de werkgever, plus tot vijf extra weken betaald door het UWV. En bovenop dat alles heeft elke ouder recht op ouderschapsverlof — waarvan een groot deel betaald is als je het in het eerste jaar van de baby opneemt. Ze kunnen overlappen en combineren, en juist daar wordt het verwarrend.
We houden de eurobedragen en percentages hier bewust zacht. De regels en de gemaximeerde bedragen veranderen, soms twee keer per jaar, en deze gids is zo geschreven dat hij volgend jaar ook nog ongeveer klopt — dus voor alles waarop je een beslissing wilt baseren: behandel de cijfers als "nu, in 2026" en controleer ze op de officiële pagina's die we onderaan noemen voordat je iets vastlegt.
De verlofkaart: van zwangerschap tot de eerste verjaardag
~6–4 weken vóór de uitgerekende datum
Zwangerschapsverlof begint
De ouder die bevalt begint met zwangerschapsverlof ergens tussen zes en vier weken vóór de uitgerekende datum — en, per 2026, uiterlijk vier weken ervoor. Dit is de rust in de aanloop naar de bevalling; het bevallingsdeel volgt er direct op.
De geboorte
Geboorteverlof voor de partner
Rond de geboorte neemt de partner één week geboorteverlof op — gelijk aan één werkweek — volledig betaald door de werkgever. Per 2026 moet het binnen vier weken na de geboorte worden opgenomen. Geen UWV-papierwerk hier; de werkgever betaalt het gewoon als regulier verlof.
Ongeveer de eerste ~10–16 weken na de geboorte
Bevallingsverlof loopt door
De ouder die beviel blijft op bevallingsverlof, zodat zwangerschaps- en bevallingsverlof samen op minstens zestien weken uitkomen. Een deel van het bevallingsverlof kan volgens de regels worden gespreid buiten het eerste blok — bekijk de actuele spreidingsregels op rijksoverheid.nl als je het wilt uitsmeren.
Binnen ~6 maanden na de geboorte
Aanvullend geboorteverlof (tot 5 weken)
De partner kan tot vijf weken aanvullend geboorteverlof toevoegen, betaald op 70% van het dagloon via het UWV (tot een gemaximeerd bedrag). Per 2026 moet het binnen zes maanden na de geboorte worden opgenomen. Veel partners spreiden deze weken in deeltijd om langer thuis te kunnen zijn.
Vóór het kind 1 wordt
Het venster voor betaald ouderschapsverlof
Dit is de deadline die gezinnen stilletjes geld kost: van het ouderschapsverlof van elke ouder zijn negen weken betaald op 70% via het UWV, maar alleen als ze in het eerste jaar van het kind worden opgenomen. Mis je de eerste verjaardag, dan vervalt dat betaalde deel — het onbetaalde restant blijft bestaan, maar de betaalde weken schuiven niet door. Is het krap, bescherm dan juist dit venster.
Tot de 8e verjaardag van het kind
De rest van het ouderschapsverlof
Het volledige recht op ouderschapsverlof — 26 keer je weekuren per kind — kan flexibel worden gespreid over de jaren tot het kind acht wordt. Naast de negen betaalde weken in het eerste jaar is de rest doorgaans onbetaald, maar die weken zijn van jou om met je werkgever in te vullen als minder uren of blokken tijd.
De vier verloftypes, één kaart per stuk
Hier staat elk type op een eigen kaart: waar het voor is, ongeveer hoe lang, en wie betaalt. De duren en percentages zijn de vorm van de regels in 2026 — bevestig je exacte recht op rijksoverheid.nl, zeker als je onregelmatige uren werkt, een meerling verwacht of je contract afwijkt.
Zwangerschaps- & bevallingsverlof
Voor de bevallende ouder · betaald via UWVMinstens zestien weken in totaal: zwangerschapsverlof dat zes tot vier weken vóór de uitgerekende datum begint, daarna bevallingsverlof na de geboorte. Het wordt als WAZO-uitkering via het UWV betaald, op basis van je dagloon tot een gemaximeerd bedrag. Per 2026 is de betaling bedoeld om je normale inkomen tot dat maximum te vervangen — we noemen het eurobedrag hier niet omdat het geïndexeerd wordt en de bronnen elkaar tegenspraken; controleer het actuele bedrag op uwv.nl voordat je erop rekent.
- Minstens 16 weken totaal (meer bij een meerling — check de actuele regel)
- Begint 6–4 weken vóór de uitgerekende datum; uiterlijk 4 weken ervoor
- Betaald via UWV, op basis van dagloon tot een gemaximeerd bedrag
Geboorteverlof (1 week)
Voor de partner · 100% betaald door werkgeverEén werkweek verlof voor de partner rond de geboorte, volledig betaald door de werkgever — geen UWV-aanvraag nodig. Per 2026 moet het binnen vier weken na de geboorte worden opgenomen. Zie het als de wenweek: het is de eenvoudigste van de vier, en degene die niemand zou moeten overslaan.
- 1 week = je normale wekelijkse werkuren
- 100% betaald door je werkgever, niet het UWV
- Neem het binnen 4 weken na de geboorte op
Aanvullend geboorteverlof (tot 5 weken)
Voor de partner · 70% via UWVBovenop de ene betaalde week kan de partner tot vijf extra weken aanvullend geboorteverlof opnemen op 70% van het dagloon (tot een gemaximeerd bedrag), betaald door het UWV. Per 2026 moet het binnen zes maanden na de geboorte worden opgenomen, en je mag het spreiden — hele weken of deeltijddagen — om langer betrokken te blijven. De werkgever dient meestal de UWV-aanvraag namens jou in.
- Tot 5 weken, bovenop de 1 door de werkgever betaalde week
- Betaald op 70% van het dagloon via UWV, tot een gemaximeerd bedrag
- Opnemen binnen 6 maanden na de geboorte; mag in deeltijd gespreid
Ouderschapsverlof (26 weken per ouder)
Voor elke ouder · 9 weken betaald op 70%Elke ouder heeft recht op 26 weken ouderschapsverlof per kind — 26 keer je weekuren — te spreiden tot het kind acht wordt. Het belangrijke geldpunt: negen van die weken zijn betaald op 70% via het UWV, maar alleen als je ze in het eerste jaar van het kind opneemt. Neem je ze later, dan worden die weken onbetaald. Beide ouders hebben apart recht, dus een stel kan in het eerste jaar twee keer negen betaalde weken combineren.
- 26 weken per ouder, per kind, te spreiden tot 8 jaar
- 9 van die weken betaald op 70% via UWV — alleen in het eerste jaar
- Beide ouders hebben apart recht; de rest is doorgaans onbetaald
De ene datum om te omcirkelen
- De betaalde ouderschapsverlofweken vervallen op de eerste verjaardag — bescherm dat venster eerst
- Aanvullend geboorteverlof heeft z'n eigen klok: zes maanden vanaf de geboorte
- Alle bedragen zijn "per 2026" — controleer de actuele maxima en percentages op rijksoverheid.nl en uwv.nl
Wie betaalt er echt: werkgever of UWV
Een van de meest verwarrende dingen is dat het geld uit twee verschillende bronnen komt, afhankelijk van het verloftype — en dat verandert hoe, en hoeveel, je betaald krijgt. Dit is de verdeling zoals die in 2026 is. De percentages zijn cijfers van het huidige jaar; de eurobedragen erachter worden geïndexeerd en lees je het best rechtstreeks op uwv.nl.
Betaald door je werkgever
- Geboorteverlof: de ene week van de partner, betaald op 100% van het salaris
- Het is het eigen geld van de werkgever — geen UWV-claim, geen uitkeringsaanvraag
- Omdat het gewoon betaald verlof is, staat het meestal gewoon op je normale loonstrook
- Het eenvoudigst te regelen: je meldt het bij je werkgever en neemt de week op
Betaald door het UWV (de uitkeringsinstantie)
- Zwangerschaps- & bevallingsverlof: vervangt inkomen tot een gemaximeerd dagloon
- Aanvullend geboorteverlof: de tot 5 weken van de partner op 70% van het dagloon
- Betaald ouderschapsverlof: 9 weken op 70%, alleen in het eerste jaar van het kind
- Alle drie lopen via het UWV, tot een gemaximeerd dagloon — hoge inkomens worden dus deels afgetopt
- Je werkgever dient de UWV-claim normaal voor je in; jij vraagt het verlof bij hen aan
Twee praktische gevolgen van het UWV-maximum: verdien je boven het maximumdagloon, dan wordt de 70% (of de inkomensvervanging) over het maximum berekend, niet over je volledige salaris — reken dus op een echte terugval. En omdat het UWV via je werkgever uitbetaalt, hangt het precieze moment dat het geld op je rekening staat af van de salarisadministratie van je werkgever, niet van de dag dat je verlof begint. We noemen het maximumbedrag hier niet omdat de bronnen voor 2026 inconsistent waren; lees het actuele bedrag op uwv.nl voordat je erop plant.
Hoe je het echt regelt
Goed nieuws voor wie een hekel aan papierwerk heeft: als werknemer heb je bijna nooit rechtstreeks met het UWV te maken. Het patroon bij vrijwel al deze verloftypes is hetzelfde — jij meldt het bij je werkgever, en je werkgever regelt de uitkeringsinstantie. Dit is de globale volgorde. De opzegtermijnen hieronder zijn de wettelijke minima van 2026; geef meer ruimte waar het kan, en controleer de actuele deadlines op rijksoverheid.nl.
Meld het je werkgever op tijd, schriftelijk
Zo vroeg als comfortabel kan
Elk verloftype begint met een verzoek aan je werkgever, niet aan het UWV. Zet het op schrift (een e-mail volstaat) zodat er een duidelijk bewijs is van wat je wanneer hebt gevraagd. Vroeg melden geeft je team ook tijd om vervanging te regelen, waardoor flexibele afspraken makkelijker toe te zeggen zijn.
Let op de opzegtermijn per type
3 weken / 2 maanden, per 2026
De minima verschillen. Zwangerschaps-/bevallingsverlof vraag je doorgaans minstens drie weken vóór aanvang aan. Betaald ouderschapsverlof vraag je doorgaans minstens twee maanden van tevoren aan. Geboorteverlof rond de geboorte is directer. Dit zijn de actuele minima van 2026 — check die van jou voordat je op een datum rekent.
Laat je werkgever bij het UWV indienen
Voor de door UWV betaalde types
Voor het door UWV betaalde verlof (zwangerschaps-/bevallings-, aanvullend geboorte-, betaald ouderschapsverlof) dient je werkgever de uitkeringsaanvraag namens jou in bij het UWV. Heb je geen werkgever — bijvoorbeeld omdat je een uitkering hebt — dan regel je het zelf met het UWV. Zelfstandige ouders volgen een aparte route (zie de FAQ).
Spreek af hoe je het spreidt
Hele weken of deeltijd
Ouderschapsverlof en aanvullend geboorteverlof kun je vaak flexibel opnemen — een paar dagen per week over meerdere maanden, of in blokken. Je werkgever kan het patroon alleen weigeren of aanpassen om een zwaarwegende bedrijfsreden, niet het verlof zelf. Leg het schema schriftelijk vast zodat salaris en planning kloppen met wat je verwacht.
Regel de timing van het geld (en toeslag)
Vóór de eerste loonstrook
Omdat het UWV via je werkgever uitbetaalt, en betaald ouderschapsverlof pas ná opname wordt vergoed, kan het geld later komen dan je zou denken — plan een kleine buffer. Los daarvan: verandert je aantal werkuren tijdens het verlof, dan kan je kinderopvangtoeslag beïnvloed worden. Ga er niet vanuit dat die zomaar doorloopt — controleer je situatie op belastingdienst.nl/toeslagen.
- Jij regelt het met je werkgever; zij regelen het UWV
- Zet elk verzoek en afgesproken schema op schrift
- Respecteer de opzegtermijnen — die beschermen je data
- Reken op latere of afgetopte betalingen, en check zelf de impact op toeslag
Veelgestelde vragen
De vragen die we het vaakst van Teddy Kids-ouders horen — ook die waar de regels geen net antwoord op geven. Waar een onderwerp een exact bedrag of een persoonlijke controle vraagt, verwijzen we je naar de officiële bron in plaats van te gokken.
Kunnen beide ouders ouderschapsverlof opnemen?
Ja. Elke ouder heeft een eigen, apart recht op ouderschapsverlof voor hetzelfde kind, inclusief de eigen negen betaalde weken in het eerste jaar (per 2026). Een stel kan dus in principe twee overlappende of opeenvolgende blokken betaald verlof in dat eerste jaar regelen — een echte kans om de babymaanden te delen als jullie beiden als werknemer in aanmerking komen.
Kan ik het verlof in deeltijd spreiden in plaats van in één blok?
Meestal wel. Ouderschapsverlof en aanvullend geboorteverlof zijn bedoeld om flexibel te zijn — bijvoorbeeld een vast aantal uren of dagen per week over meerdere maanden, in plaats van één aaneengesloten periode. Je werkgever kan het patroon alleen om een zwaarwegende bedrijfsreden aanpassen, en het verlof zelf doorgaans niet weigeren. Leg het exacte schema schriftelijk vast zodat het klopt met je loonstrook.
Wat gebeurt er bij kind nummer twee?
De rechten gelden per kind, dus een tweede kind brengt een nieuwe set: opnieuw zwangerschaps-/bevallings- en geboorteverlof, en opnieuw 26 weken ouderschapsverlof per ouder — met eigen negen betaalde weken om vóór de eerste verjaardag van dát kind te gebruiken. De klokken starten opnieuw voor de nieuwe baby; niet-opgenomen verlof van je eerste kind gaat niet over, maar het volledige recht van het nieuwe kind staat er.
Heeft verlof opnemen invloed op mijn kinderopvangtoeslag?
Dat kan. Kinderopvangtoeslag is gekoppeld aan je werkuren, dus als je uren veranderen terwijl je verlof hebt, kan je toeslag beïnvloed worden. We zeggen hier bewust niets specifiekers, want het precieze effect hangt af van je situatie en het verkeerd inschatten kost geld — controleer je eigen geval op belastingdienst.nl/toeslagen en geef een wijziging in uren door aan Dienst Toeslagen.
En bij adoptie of pleegzorg?
Er bestaat een apart adoptie- en pleegzorgverlof met een eigen duur, betaling en aanvraagvenster. We noemen hier bewust geen cijfers, omdat we de actuele details voor 2026 niet konden verifiëren op de norm die voor de rest van deze gids geldt. Is dit op jou van toepassing, lees dan de officiële pagina's op rijksoverheid.nl en uwv.nl voor het exacte recht.
Ik ben zelfstandige (zzp) — geldt dit voor mij?
Grotendeels niet op dezelfde manier. De aan de werkgever gekoppelde regelingen hierboven passen niet direct op zelfstandigheid. Er is een aparte zwangerschapsregeling voor zelfstandige ouders (de ZEZ-regeling) via het UWV, en de andere verloftypes werken anders of gelden mogelijk niet. We noemen hier geen duren of bedragen omdat we ze niet voor 2026 konden verifiëren — ben je zelfstandige, check dan uwv.nl en rijksoverheid.nl voor je eigen rechten.
Waarom geeft deze gids me niet de exacte eurobedragen?
Met opzet. De dagloonmaxima achter deze uitkeringen worden geïndexeerd en veranderen gedurende het jaar, en toen we deze gids maakten waren de beschikbare bronnen het niet volledig eens over het maximum van 2026. Een verkeerd getal drukken is erger dan geen getal — dus geven we je de vorm (16 weken, 70%, negen betaalde weken) en verwijzen we je naar uwv.nl en rijksoverheid.nl voor het cijfer waarop je beslissing echt rust.
Officiële bronnen
Alles in deze gids is de kaart; deze pagina's bevatten de exacte, actuele cijfers. Regels, maxima en percentages veranderen — bevestig altijd op de officiële bronnen hieronder voordat je een beslissing neemt of op een bedrag rekent.
- Rijksoverheid — zwangerschaps- en bevallingsverlof
- Rijksoverheid — geboorteverlof en partnerverlof voor partners
- Rijksoverheid — ouderschapsverlof
- UWV — verlofuitkeringen en de actuele dagloonmaxima (uwv.nl)
- Belastingdienst — kinderopvangtoeslag bij een wijziging in je uren (belastingdienst.nl/toeslagen)
Over deze gids
Deze gids is bedoeld voor algemene informatie en geeft de Nederlandse verlofregels van 2026 weer zoals wij die op het moment van schrijven begrepen. Het is geen juridisch, fiscaal of financieel advies, en Teddy Kids kan je recht niet berekenen of garanderen. Verlofduren, dagloonmaxima en percentages veranderen — soms meer dan eens per jaar — en adoptie/pleegzorg en zelfstandige (ZEZ) situaties kennen regels die deze gids bewust niet uitwerkt. We hebben de eurobedragen met opzet zacht gehouden: controleer altijd de actuele cijfers op rijksoverheid.nl en uwv.nl, check een eventuele impact op de kinderopvangtoeslag op belastingdienst.nl/toeslagen, en raadpleeg je werkgever, het UWV of een gekwalificeerd adviseur voor advies over je persoonlijke situatie. Waar de officiële bronnen en deze gids verschillen, gelden de officiële bronnen.
Teddy Kids is er voor jullie
Als jullie tweeling groeit, groeien wij met jullie mee — met warme, tweetalige opvang in Leiden.